FILOMATA - Szkoła możliwości

  • slidebg1
  • -->
  • slidebg1
  • -->
FilomataPorozumienie bez Przemocy (NVC)4 kroki w empatycznej komunikacji

4 KROKI W EMPATYCZNEJ KOMUNIKACJI

11 Marca 2016, 12:30

Na model PbP składają się 4 elementy, które mogą być bardzo pomocne przy ćwiczeniu  języka żyrafy.

KROK PIERWSZY - OBSERWACJA

Dokonywanie spostrzeżeń, przy jednoczesnym powstrzymaniu się od oceny, dowodzi najwyższej inteligencji, jaka dostępna jest człowiekowi.

Krishnamurti

Obserwujemy, co się rzeczywiście stało, co ktoś zrobił lub powiedział  – nie dodając do tego naszych ocen i osądów, niczego, co pochodzi z naszego "mentalnego teatru". Na etapie spostrzeżeń koncentrujemy  się na tym, co faktycznie ma miejsce, powstrzymując się od osądzania. Tak, jakbyśmy oglądali zdjęcie lub fragment filmu.

W codziennym życiu często mylimy obserwacje z ocenami.

OCENA

OBSERWACJA

Jesteś przesadnie hojny.

Przekazałeś na fundację połowę swojej wypłaty.

Jaś jest niezorganizowanym uczniem!

Jaś zaczął się uczyć na tydzień przed maturą.

Zostawiłeś bałagan w kuchni.

Zostawiłeś na stole naczynia po obiedzie.

Kowalski to kiepski piłkarz.

Kowalski w ostatnich czterech meczach nie strzelił ani jednej bramki.

Jeśli masz wątpliwości, czy dokonujesz obserwacji, czy oceny, zadaj sobie pytanie: czy kamera to zobaczy?

Kiedy już wiesz, co się zdarzyło – czas na drugi element Porozumienia bez Przemocy.

KROK DRUGI - UCZUCIA

Mówisz, co TY czujesz w sytuacji, którą dostrzegłeś. TY, a nie „ludzie”, „wszyscy ludzie”. Te uczucia to może być ból, lęk, radość, rozbawienie, irytacja, złość, rozczarowanie. Często mamy kłopot z nazwaniem naszych emocji i używamy słów, które z uczuciami nie mają wiele wspólnego. Np: czuję, że to się uda, czuję, że to złe rozwiązanie, czuję, że on mnie nie lubi...

Kiedy zaczynasz: czuję, że ... to nie nazwiesz uczucia. Zastosuj taki model: czuję lub czuję się... (np. smutek, żal, radość, gniew, zaciekawienie).

Każde nasze uczucie, emocja jest ważną informacją - o tym, że spełniliśmy lub nie jakąś naszą potrzebę. Uczucia są "dziećmi potrzeb". Jeśli zaspokajamy swoje potrzeby, wtedy nasze uczucia są przyjemne, jeśli nie zaspakajamy potrzeb doznajemy niemiłych emocji. 

Dlatego, po zidentyfikowaniu emocji - zapytaj o potrzeby.

KROK TRZECI - POTRZEBY

Marshall Rosenberg jest zdania, że osądy, diagnozy, krytyka i interpretacje cudzych zachowań to zastępcze formy ujawniania własnych potrzeb. Jeśli krzyczysz do dziecka,  że znowu zrobiło bałagan w pokoju i jest leniwe, to może naprawdę chcesz mu powiedzieć, że potrzebujesz wsparcia i współpracy w dbaniu o dom? Odpowiedz na ważne pytanie: czego tak naprawdę potrzebujesz?

Jeśli mówisz o swoich potrzebach w sposób zawoalowany i używasz w tym ocen, twoi rozmówcy mogą usłyszeć krytykę i obwinianie, a wtedy trudno jest nawiązać kontakt. Zdecydowanie lepiej jest uczciwie i wprost powiedzieć, o co nam chodzi i czego potrzebujemy. Jeśli sami nie będziemy dbać o nasze potrzeby, świat zewnętrzny o to raczej nie zadba!

KROK CZWARTY - PROŚBA

Mówmy wprost czego konkretnie chcielibyśmy od innych. Konkretnie, czyli unikając takich sformułowań typu: „okazuj mi szacunek” - bowiem to może oznaczać coś innego każdego człowieka. Możemy mieć po prostu zupełnie różne pomysły na okazywanie szacunku. Zamiast mówić: czy tylko mi zależy na porządku w tym domu?! Można powiedzieć: jestem zmęczona/y, chciałabym/łbym żebyś posprzątał/a wieczorem  po kolacji. To konkretna prośba, bez życzeniowego "a domyśl się...".

Prośby w PbP są: konkretne, wykonalne, osadzone w czasie i wyrażone pozytywnym językiem. I jeszcze jedna ważna rzecz: jeśli prosimy, dajemy rozmówcy prawo do powiedzenia "nie". Jeśli jest inaczej, wtedy to nie jest prośba, tylko żądanie.

Opracowanie: Elżbieta Więcław

Na podstawie: Marshall B. Rosenberg, Porozumienie bez przemocy. O języku serca, Wydawnictwo Czarna Owca, wydanie II rozszerzone, Warszawa 2011.

Literatura, źródła informacji o Porozumieniu bez Przemocy